Heilige Pater Damiaan (2009)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 306 niet laden

Vandaag wordt in Rome pater Damiaan heilig verklaard. Dit is een grote blijk van erkenning en waardering voor hem en voor zijn manier van leven als mens, als christen en als pater. Eigenlijk zegt de kerkleiding daarmee niets nieuws. Want al meer dan honderd jaar lang wordt pater Damiaan door de basis van het godsvolk, door miljoenen en miljoenen mensen gewaardeerd en bij wijze van spreken door hen heilig verklaard. Met haar plechtige uitspraak gaat de hoogste kerkelijk leiding daar nu officieel achter staan en bevestigt ze - zo was het trouwens in de eerste eeuwen van het christendom ook: het christen volk aan de basis ging een bewonderens-waardige christen als heilige vereren en de kerk erkende dat in een aantal gevallen.

Pater Damiaan is geen heilige in de enge, zoeterige zin van het woord, zoals ze in karikaturen wel eens worden voorgesteld. Hij is een waarachtig moderne heilige. Hij was vooreerst een goede herder voor verstotelingen. Door een samenloop van omstandigheden kwam hij bij de melaatsen, aan wie hij zich in de loop der jaren volledig heeft gegeven. Hij stelde zich niet enkel in hun dienst, maar werd één met hen, tot hij op de duur ook de melaatsheid kreeg en ten volle één van hen werd. Van toen af schreef hij in zijn brieven niet meer over de melaatsen, maar hij rekende zichzelf erbij een schreef "Wij, melaatsen".
Damiaan was niet iemand die hielp vanuit de hoogte. Hij spoorde zijn melaatsen aan om hun lot in handen te nemen. Om te beseffen dat zij ook in hun ziekte mensen waren, met alle waardigheid die aan mensen eigen is, met alle respect dat mensen verdienen. Die eerbied kregen zij vroeger niet van hun burgerlijke overheden. Velen van hen hadden ook geen zelfrespect meer, wat een van de ergste dingen is die een mens kunnen overkomen. Doordat zij geen hoop op een gezonde toekomst meer hadden gingen zij op een bijna onmenselijke manier leven, ook zonder eerbied voor elkaar. Damiaan maakte hen bewust van hun waarde als mens, gaf hen opnieuw fierheid door hen te motiveren om goed voor hun woningen te zorgen, om fier te zijn op het werk dat ze nog konden doen, door muziek te maken en zoveel andere dingen. Zijn diep christelijke overtuiging belette hem niet om veel aandacht te hebben voor de vooruitgang in de geneeskunde. Hij aarzelde zelfs niet om een nieuwe medische behandeling eerst op zijn eigen ziek lichaam te laten uittesten, opdat het bij succes ook de anderen van nut zou kunnen zijn.
Kennis, liefde en geloof reikten in het leven van Damiaan elkaar de hand. Zijn diep christelijk geloof motiveerde en stimuleerde hem voor zijn liefdevolle inzet. Het gebed en de eucharistie vormden het ware geheim van zijn leven en waren in zijn laatste levensdagen de bron van een diepe innerlijke vreugde. Hij straalde het geloof uit van een missionaris die niet bezwijkt aan de wanhoop en wiens naastenliefde nooit moe wordt. Wat hij in al de miserie van zijn laatste levensdagen zei is indrukwekkend. "Hoe ziek en ellendig ik ook ben - zei hij - ik voel mij wel de gelukkigste van al onze paters." Gelukkig omdat hij zich in liefde had kunnen geven voor zijn mensen. Zelfvergeten liefde is waardevoller dan zelfontplooiing; met Damiaan voor ogen durf ik zelfs zeggen: het is de beste weg om je ware zelfvervulling te vinden.

Honderdtwintig jaar geleden stierf pater Damiaan, amper 49 jaar oud. Zijn dood bracht in heel de wereld een schok teweeg. Velen beleefden zijn afsterven als een groot verlies. Vandaag zijn we niet zozeer geschokt, maar zijn we eindeloos dankbaar, en ontroerd door zijn schitterend levensvoorbeeld als mens en als christen. Over de afstand van de tijd heen blijft zijn persoonlijkheid ons aantrekken en boeien. Geen wonder dat hij in 2005 in de categorie Vlamingen uitgeroepen werd als de grootste Belg. Het toont dat veel van onze volksgenoten als het er op aankomt echt meer belang hechten aan zelfvergeten liefde dan aan de show en glitter van vedetten, of aan de macht en rijkdom van grote figuren.
Uit ons volk heeft God een mens geroepen waar overal ter wereld mensen naar opkijken. Ook wij mogen in deze dagen - en ook in de toekomst - tonen hoezeer wij pater Damiaan waarderen, beminnen en vereren. Laat ons bidden tot pater Damiaan en als het past misschien eens in Leuven zijn graf bezoeken in de stille intimiteit van zijn grafkapel. Mogen zijn krachtig geloof, zijn hoop tegen alle ontmoediging in, zijn liefde en zijn radicale evangelische inzet in dienst van de verstotenen ons inspireren en leiden. Want Damiaan heilig verklaren betekent ook dat wij ons als afzonderlijke gelovigen en als hele kerk engageren om op onze manier in onze levenssituatie zijn voorbeeld van geloof en dienstbare liefde na te volgen. In bewondering, in liefde en geloof mogen we voortaan bidden: "heilige Damiaan, wees ons nabij en bid voor ons".