Als gij een gastmaal geeft (2010)

Gandhi reed wanneer hij de trein nam in een wagon derde klas.  Gevraagd waarom, antwoordde hij: "Omdat er geen vierde is."

 Nederigheid kan een hinderlaag zijn.  Een middel om zich tweemaal te laten prijzen.  « Le refus des louanges est un désir d'être loué deux fois » (François de la Rochefoucauld).

 Waar het goed is, zijn mensen gaarne op de eerste plaats.  Soms moet je er zelfs veel voor betalen.  Er is daar veel enscenering mee gemoeid.  Er gebeuren niet veel spontane ontmoetingen wanneer presidenten of ministers een bedrijf bezoeken.  Jezus merkte de tendens op van de Farizeeën om de eerste plaats in te nemen.  Hij heeft dit achteraf nog meermaals gezien bij zijn lieve bedienaars in de loop der tijden.  "Goud en zilver heb ik niet", zei Petrus, "maar wat ik heb geef ik u: sta op en wandel."  Later zei de geestelijkheid: "Goud en zilver hebben we wel, maar we hebben niets te geven" (S. Kierkegaard).

 Op hun huwelijksfeest hadden Anne en Johan een andere orde bepaald.  Anne had een tijd lang in een buurthuis gewoond.  Aan hun tafel zat een eenvoudige man uit hun straat, alsook een landbouwer die hen bij een pelgrimage een nacht onderdak had gegeven.

 De evangelist Lucas onderstreept vooral in het veertiende hoofdstuk het belang dat Jezus hecht aan feestmaaltijden.  Een feest brengt mensen bijeen.  Maaltijd verenigt zowel in goede als kwade dagen.  Aan een Indische priester, afkomstig uit Kerala en nu werkzaam in Zwitserland, werd gevraagd hoe het in zijn dorp in Kerala aan toe gaat, wanneer iemand wordt begraven en wie aan de rouwmaaltijd wordt uitgenodigd.  Zijn antwoord was kort en bondig: "Gans het dorp is aanwezig." 

Jezus bevraagt onze vrijgevigheid wanneer wij feesten.  Telt eigenbelang en wederkerigheid?  Kunnen we een lange tafel aanrichten voor mensen die het ons niet kunnen teruggeven?  Jezus stelt een nieuwe rangorde op: "Als ge een gastmaal geeft, nodig dan armen, gebrekkigen, kreupelen en blinden uit."  Zij vormen een groep die blijft derangeren.  Er is vooruitgang geboekt op gebied van toegankelijkheid.  Toch ondervinden deze mensen en hun begeleiders nog dat ze storen als ze op een terrasje gaan zitten.  Onze wens naar perfectie brengt mee dat we ze uitsluiten.  Dank aan mensen die hun vreugde vinden door met hen en bij hen te werken en op te komen voor hun integratie. 

 Waar kon je vijftig, zestig jaar geleden gehandicapten ontmoeten?  Françoise Mallet haalt in haar Jeunesse Gantoise herinneringen op aan Oostakker-Lourdes.  Ze ging er heen op zondagnamiddag en was er telkens getroffen door de aanwezigheid van veel gehandicapten.  De aanwezigheid van zieken blijft opvallend in het Franse Lourdes.  De lange geschiedenis van Ziekenzorg CM begon met de ontwikkeling van bedevaarten voor zieken.  Daaruit zijn later initiatieven gegroeid voor vakanties voor langdurige zieken. 

 De sfeer van een maaltijd hangt o.a. af van onze kijk op elkaar en van ons hart.  Dit is goed weergegeven in het bekende verhaal over een vergelijkend bezoek aan de hemel en de hel.  Op beide plaatsen zaten de mensen aan tafel en stonden talrijke spijzen ter beschikking.  Op beide plaatsen hadden de gasten stramme armen.  Ze hadden een heel lange lepel ter beschikking, maar konden de spijzen niet bij de mond krijgen.  Het volk in de hel zag er verwaarloosd en verhongerd uit.  Elkeen, in zichzelf gericht, keek recht voor zich uit en zat met honger recht tegenover de schotels met goede spijzen.  In de hemel waren er eveneens mensen met stramme armen, maar er werd gegeten en gedronken.  Het geheim ervan was heel eenvoudig.   Zij bedienden wie rechtover hen zaten.

 Op 27 september 1660 stierf Vincentius a Paulo (1581-1660).  Hij was de grote pleitbezorger voor de armen.  Hij sprak over de armen als heren en meesters "les pauvres, nos seigneurs et nos maîtres." 

 De manier waarop God uitnodigt en waarop bepaalde mensen dit weigeren, toont hoe het rijk van de Heer onze verwachtingen dwarsboomt en ze corrigeert.  Hij brengt ons bij de waarde van de gratuite in de liefde.  Laat eigenbelang en berekening varen.  Volg de weg die Jezus zelf is gegaan.  Als Jezus in de wereld kwam, was er voor hem geen plaats.  Hij koos om bij de kleinen te zijn.  Het is bij hem dat wij ons aansluiten.  De weg van dienstbaarheid en van te leven tussen de geringe leidt doorheen dit leven.  De Heer zelf zal zijn vrienden later een andere plaats aanduiden.  Jezus zegt hier opnieuw dat wij moeten kiezen voor zijn nieuwe familie, waarin de bloedverwanten en de relaties op de tweede plaats komen en de armen onze nieuwe broeders en zusters worden.  Haast overal, even goed in de religies, komen mensen met zieken en handicap op de tweede rang.  Ze werden zelfs uitgesloten uit het heiligdom en geweerd voor kerkelijke bedieningen.  Het evangelie van Lucas reageert daar tegen.   Het verruimt onze blik.  Als wij alleen maar in de kring van familie, vrienden en gelijkgezinden verblijven, sluiten we ons op en verengen onze gezichteinder.

 Met zijn oproep tot een omgekeerde volgorde en de uitnodiging om verminkten en gehandicapten op onze feesten uit te nodigen verbreedt Jezus onze blik.