In oude Egyptische grafkelders heeft men mummies gevonden, die zo'n bolletje in hun knokige vingers hielden. De mensen waren al eeuwen dood en vielen als stof uit elkaar, maar toen deze balletjes weer water kregen, zagen de mensen tot hun verbazing dat het zich openvouwde en er kwam een prachtige, frisse en groene plant tevoorschijn! Voor hen was deze plant het symbool van de verrijzenis. Een symbool dat aangeeft dat ook mensen, zoals deze wonderlijke plant, weer zouden opstaan en zouden opengaan. Dit plantje is te vinden in de grote Sahara-woestijn in Afrika, op het schiereiland Sinaï en in Egypte. En ook in de kassen van het Nederlandse Lisse!
De Roos van Jericho. De mensen in Algerije noemen dit plantje "If Fadma Bint el Nabi". En dat betekent: "de hand van Fatima, de dochter van de grote profeet Mohammed". De eerste Christenen noemden deze plant: "Kaff Miryam". Dat betekent: "de hand van Maria". En inderdaad, als de plant is uitgekomen, lijkt het net alsof een hand zich opent. De Roos van Jericho. Zo noemden de mensen in het Oude Testament dit plantje ook. Bij Jesaia vinden we de tekst: "Laat de woestijn en het dorre land zich verheugen, want de wildernis zal bloeien als een roos." (Jesaia 35:1) Er zijn tijden geweest waarop dit plantje erg populair was. Sommige oude Duitse boerengeslachten hebben het plantje al eeuwenlang in hun bezit. Het gaat over van vader op dochter en van moeder op zoon. In enkele plaatsen in Duitsland noemt men deze plant ook de "Christusroos" en plaatst men de Roos van Jericho op de vooravond van Kerstmis bij de kerststal of onder de kerstboom.
Het water, waarin de Roos van Jericho weer tot leven komt, wordt gebruikt om allerlei kwaaltjes te bestrijden. Vrouwen die een kind moeten krijgen laten het water over hun buik lopen om zo de geboorteweeën wat te verlichten. Men neemt er voetbaden mee en het water wordt nog steeds gebruikt om er een rimpelvrije huid van te krijgen!
De Roos van Jericho, de Christusroos, een wonderlijke plant, omgeven door tal van legenden. Zo zou het plantje zijn eeuwig leven te danken hebben aan het feit dat hij Jezus en zijn ouders tot voedsel heeft gediend, toen ze op de vlucht waren voor die bizarre Koning Herodes. Een wonderlijke plant, zo lijkt hij dood, zo is hij weer levend. En als de regen valt is met een half uur de grond bedekt met een groen tapijt. Als je er genoeg van hebt, dan leg je het plantje weer op de hete centrale verwarming of boven op de kachel en binnen 10 minuten is het weer een grauw, grijs en verschrompeld bolletje.
In de Roos van Jericho zien we hoe het uit iets gewoons iets bijzonders kan komen. Dat is ook met het meisje Mirjam gebeurd: geen prinses, geen geleerd meisje, maar een meisje uit het gewone volk. Ze leefde onopvallend, is niet eens getrouwd. "Zo'n meisje moet ik nu precies hebben", moet God gedacht hebben. En zo bloeit het volkse meisje Myriam open als de Roos van Jericho. Gods eigen Zoon mocht zij onder haar hart dragen.
Die Roos van Jericho die door haar gehoorzaamheid heeft meegewerkt aan de gebeurtenis die onze wereld zo'n beslissende wending gaf. Dat meisje dat schuchter naar de boodschap van de engel luistert. De trotse moeder in de stal, met herders en wijzen aan haar voeten. De Mater Dolorosa, die haar kind, haar eniggeboren Zoon, dood in haar armen zal houden? Maria, de vrouw met duizend erenamen: de Morgenster, Ivoren toren, Gouden Huis, Ark van Gods Verbond, Deur van de Hemel, Heil van de zieken, de Troosteres van de Bedroefden, de Roos van Jericho. Maria, de Gezegende onder alle vrouwen. God bouwt een tempel voor zijn Zoon. De schoot van Mirjam is er goed genoeg voor. Maria schrikt bij het woord van de Engel. "Maria, je zult zwanger worden en een kind ter wereld brengen." Maria geeft haar jawoord, zwijgt en bidt. Zij heeft wel op een heel bijzondere manier God in haar leven toegelaten!
Maria was een vrouw naar Gods hart. Dat was koning David ook. Dat hoorden we in de eerste lezing. De boeken Samuël horen tot de profetische literatuur. Een groot gedeelte van deze boeken is gewijd aan deze legendarische koning. Hij woont in een schitterend paleis van cederhout, waarom zou de ark van het verbond dan onder een tentdoek moeten staan? David wil een tempel bouwen. De profeet Natan is het met hem eens. "Ga gerust uw gang". Maar in diezelfde nacht ontvangt Natan in een droom een waarschuwing. Niet koning David zal de woning Gods bouwen, maar God zelf. En van de psalmist wisten we het al: "als de Heer het huis niet bouwt, dan bouwen de bouwvakkers tevergeefs!" En dat huis dat God wil bouwen is niet van steen. Bij God gaat het altijd om mensen. Zoals het "Huis van Oranje" heeft elk mens een huis waar hij thuishoort en waar God wil wonen. In de harten van mensen voelt hij zich het meeste thuis. Dat verbindt de beide lezingen met elkaar. Uit het "Huis van David" zal de Messias worden geboren.
Over enkele dagen is het zover. Dan gaan we weer met z'n allen de kerstnacht in. Miljoenen en miljoenen mensen zullen door de donkere nacht trekken om hun herdertjeslied te zingen. Mensen worden stiller, de monden kleiner, de harten groter. We worden wat inschikkelijker. We leven niet in een gemakkelijke tijd.
Maar geen enkele tijd is gemakkelijk. In het evangelie volgens Lucas kregen we te horen: "Maria, vreest niet. Hij zal komen, de God-met-ons, Emmanuel". Het is een boodschap die tegen alle oorlogsdreiging in gaat! Hoe kunnen wij de angst overwinnen? In het evangelie van Mattheus lezen wij dat Sint Jozef de dingen die hem angstig maakte onder woorden durfde brengen. Hij sloot zijn ogen niet voor de werkelijkheid. Hij raakte niet in paniek. In de stilte van zijn bestaan durfde hij de ongetwijfeld voornaamste beslissing van zijn leven te nemen! Elke angst kan blijkbaar worden overwonnen door de liefde. De liefde maakt mensen moedig. Maak je hart vrij voor de liefde, zoals Maria dat deed, en je zult God zelf onder je hart dragen. Dat is wat wij vanmorgen uit de beide lezingen mochten vernemen: Maria komt voort uit het Huis van David. Zij is een jong joods meisje dat mocht uitgroeien van een gewoon meisje tot de "Roos van Jericho".