Votiefmis van de Heilige Geest (2008)

InleidinG

Als iemand zegt: "We hebben niet eens gehoord dat er een heilige Geest bestáát," klinkt dat alsof daar iets aan gedaan moet worden. Van heel de aarde, van iedere mens, van ieder mensenhart heeft de heilige Geest bezit genomen. Want menszijn is niet alleen maar een menselijke geest, een menselijk hart, een menselijk verstand of menselijke gevoelens hebben, maar ín die diepte is het eigen aan de mens om geest te wórden, geïnspireerd te worden door de gevoelens die God heeft voor de mens, zodat we daar dan ook altijd van kunnen leven. Heel de aarde is ervan vervuld, geen enkel mensenhart wordt overgeslagen door deze liefdevolle Gast. Hij bezoekt ons, maar zijn wij met ons hart ook bij Hem? Als dat niet zo is, dan is dát onze schuld. Laten we daarom onze schuld belijden om deze heilige Geheimen goed te kunnen vieren.

HomiliE

"Wij hebben niet eens gehoord dat er een heilige Geest bestaat," hoorden we in de eerste lezing. Dat zouden heel wat mensen deze leerlingen in Éfeze kunnen nazeggen. En daarbij gaat het er niet precies om dat ze niet weten dát de heilige Geest bestaat, maar wát ze zich daarbij moeten voorstellen. 'Ik zou niet weten wat ik me bij de heilige Geest moet voorstellen', hoor je zo dikwijls zeggen. Toch staat het er heel duidelijk. Paulus vraagt: "Hoe zijt ge dán gedoopt?" "Met het doopsel van Johannes," antwoordden de leerlingen. Dat is dus niet met het doopsel van Jezus.

De heilige Geest moet je je zo voorstellen: Hij trekt je naar Jezus toe, Hij stuwt je naar Jezus toe. "Niemand kan zeggen: Jezus is de Heer, tenzij in de heilige Geest." Hiermee wordt bedoeld dat je in Jezus iets ziet, dat je je door Hem aangetrokken voelt, dat je Hem zoekt, dat je Hem volgt en dat kan niet anders dan door de heilige Geest. Niemand kan dat vanuit zijn eigen geest. Zonder de heilige Geest is er aan Jezus niets te beleven. Dan loop je liever van Hem weg, dan dat je Hem zoekt. "Vele leerlingen trokken zich dan ook van Hem terug." Mensen willen niets met Hem te maken hebben. Het is zelfs zó dat je zonder de heilige Geest precies het tegenovergestelde krijgt, een soort afstotende beweging. Ook kun je niet zomaar neutraal zijn; het is het één, of het ander. Je zegt: 'Jezus is de Heer', of: 'Jezus is vervloekt'. Het één zeg je door de heilige Geest en het ander zeg je door de boze geest.

Maar als de heilige Geest naar Jezus stuwt, blijft het niet bij een oppervlakkige kennismaking, blijft het niet bij een kortstondig bezoek, nee, je wordt helemaal in Hem ondergedompeld. Als in een graf daalt je zelfzucht neer, en je komt er als een nieuwe mens uit te voorschijn, dezelfde die je was, maar zonder die zelfzucht, zonder die ik-betrokkenheid. Dan krijg je een heel ander soort mens.

Dat is het verschil: een mens die leeft dóór de Geest, leeft ook vólgens de Geest. Dat betekent dat hij of zij een heel ander soort mens is. Dat houdt bijvoorbeeld in dat iemand zich nooit zonder meer laat leiden door zijn gevoelens. Hoeveel mensen laten zich niet leiden door hun gevoelens, of door hun verstand? Voor een mens die leeft door de Geest maken niet gevoel en verstand - de gewone natuurlijke eigenschappen van de dingen - de dienst uit, die hebben niet de leiding in zijn leven. Wanneer je volgens de Geest leeft, zeg je bij alles wat je tegenkomt, bij alles waar de mensen iets in zien, wat ze belangrijk vinden, leuk vinden, aantrekkelijk of lelijk: 'Nou en?' 'Wat dan nog?' Laat het zo zijn, maar het raakt mij niet in die diepte waar ik tot de daad overga, waar ik de keuze maak. Nee, ik verwacht een andere inspiratie, een andere Geest, een andere bevlogenheid, die mij de dingen doet kiezen in de mate dat zij mij bewegen naar God toe, in de mate dat ze mij dieper invoegen in de dienst van God. Dan komt er ineens iets heel anders naar boven. Dan komt er een nieuwe dimensie. Dan komt ineens God in het blikveld van de mensen. Dan worden mensen in plaats van gevoelig, of alleen maar verstandig, godsdienstige mensen, gelovige mensen. Dan krijg je een heel andere wijze van omgaan met elkaar. Dan ga je niet zozeer af op de gewone hoedanigheden van mensen, of ze sympathiek zijn of niet, aardig of minder aardig, maar dan ga je met elkaar om als broeders en zusters van Christus. Dat wil zeggen: als mensen die lid zijn van dezelfde familie, samengebonden door de heilige Geest, die in ons hart roept: 'Abba - Vader'.

Die verre God komt ineens heel dichtbij en bepaalt de wijze van omgaan met elkaar, en ook de wijze van kiezen ten opzichte van elkaar. Dan wordt het zoals de band die mensen hebben met degenen die hun het meest na zijn. Dan komt er een nieuw middelpunt, een nieuw innerlijk, waardoor ze zich niet meer laat leiden door wat de mensen verschrikkelijk of geweldig vinden. Dan laten mensen zich bijvoorbeeld niet uit het veld slaan wanneer zij door rampen getroffen worden, maar het leven dat ze leiden gaat door, ook als dit leven door een ramp of wat dan ook getroffen wordt. Ze blijven overeind wanneer gebeurtenissen hen onaangenaam treffen, ze worden niet uit het veld geslagen, ze zijn niet nergens meer, ze gaan nooit meer zo in hun gevoelens op, dat ze erin ondergaan. Zoals Paulus zegt: Ze zijn geen slaven meer van de elementen van deze wereld, of dat nu sport is, of relaties, rijkdom of vervelende eigenschappen, talenten, hobby's, mode of vrienden, dát maakt niet het rijk uit van mijn ziel, maar het Rijk van Gód is voor mij bepalend, een innerlijk Rijk dat niet door de slagen van de wereld en de heersers van deze wereld te treffen is. Het Rijk waar ik vrij ben en mag genieten van de heerlijke vrijheid van de kinderen Gods.

Wat een verschil of je weet dat de heilige Geest bestaat of niet, of de heilige Geest voor jóu bestaat of niet! Een wereld van verschil! Er vindt een substantieverandering plaats wanneer wij ons door de heilige Geest laten leiden en leven volgens de heilige Geest. Diezelfde substantieverandering die plaats vindt wanneer de heilige Geest over brood en wijn wordt afgesmeekt en beiden op kracht van die heilige Geest veranderen in het Lichaam en Bloed van Christus. Dát is de uiteindelijke verandering die er plaats vindt wanneer mensen zich door de heilige Geest laten leiden: zij worden veranderd in Jezus, hun gevoelens worden veranderd in de gevoelens van Jezus: "Leert van Mij, Ik ben zachtmoedig en nederig van hart" (Mt 11,28-30).