2

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 419 niet laden

Laatst was er een Vlaamse collega bij mij op bezoek die ooit een tentamen had afgelegd bij kardinaal Danneels - in die tijd nog professor in Leuven. Dat was een heel onaangename ervaring geweest voor de collega in kwestie. Professor Danneels had de naam genoemd van een belangrijke Duitse theoloog wiens persoon en werk een deel waren van de stof waarop het tentamen betrekking had - maar net dát deel van de tentamenstof waarop mijn collega zich niet goed had geprepareerd; wat er net bij ingeschoten was ... Er was niet veel uitgekomen. Het was minutenlang stil gebleven: "EN IE BLEEF MIE MAAR AANKIEKEN È" zei de collega. Hij was gezakt voor het tentamen. En het zal U niet verbazen dat de collega in kwestie niet bij de fans van kardinaal Danneels behoort - zoals ik.

Ik moest aan dit relaas van die Vlaamse collega denken bij de eerste lezing van vandaag - uit het boek der Handelingen van de Apostelen. Paulus komt te Efeze. Hij ontmoet er "enkele leerlingen" zo staat er. Hij vraagt aan hen: "Hebben jullie de Heilige Geest ontvangen toen jullie het geloof aanvaardden?" Ze reageren net als die collega op dat tentamen: Ze reageren alsof ze het in Keulen horen donderen. Ze staan met de mond vol tanden. Ze kijken, zo stel ik mij voor, alsof ze water zien branden: "Nee, we hebben zelfs niet gehoord van het bestaan van een Heilige Geest." Gezakt! Gezakt?

Paulus legt uit: "Johannes doopte de mensen om hen een nieuw leven te laten beginnen en zei tegen hen dat ze moesten geloven in degene die na hem kwam, in Jezus." Je zou nu kunnen denken, dierbare gasten en parochianen van de Vredeskerk; je zou nu kunnen denken: de ellende begint al vroeg met en in de kerk: De scherpslijperij. De muggenzifterij. Je hoort mensen nogal eens zeggen: Wat maakt 't nou uit? Alle geloven zijn toch goed? (of misschien meer: níet goed ...) Wat maakt 't nou uit: Joahnnes of Jezus? Jezus of Mohammed? Mohammed of Boeddha? (Het is toch allemaal één pot nat) Ze bedoelen toch allemaal hetzelfde? Het gaat ze toch allemaal om God? Verschillende vormen van geloof zijn toch net als verschillende paden die van verschillende kanten de berg oplopen en die toch allemaal uitkomen op dezelfde top van de berg?

Veelgeliefden, ik vraag 't mij af. Ik hoop 't. Maar heel zeker ben ik daar toch eerlijk gezegd niet van. Ik denk eerlijk gezegd dat geloofsverschillen er wel degelijk toe doen. Wat jij gelooft, dat doet iets met jou. En met mensen die op een andere manier geloven dan jij, gebeuren ándere dingen dan met jou. Of meer in het algemeen geldt zelfs denk ik: waar je naar kijkt (waar je je ogen op richt), wat je leest en waar je naar luistert (waarvoor je de oren spitst) dat heeft een effect op jou, daar word je door beïnvloed, daar word je door veranderd. Ik was laatst bij mensen met een paar puber-zonen, dertien en vijftien jaar oud. Die hadden zo'n náár video-game: met een race-auto zoveel mogelijk weggebruikers van de weg, voor de sokken, zeg maar: te pletter rijden. Lijkt me niet zo goed voor de ziel. De vader van de jongens is een Hare Krishna-toegewijde en U snapt: die is daar niet zo enthousiast over; dat zijn zoons zo'n spelletje spelen. Maar verbieden wil hij het niet. Want dan gaat 't maar ondergronds. Dan doen ze 't stiekem. Er komt dan een taboe op te rusten en U weet hoe dat werkt met taboes: Wat verboden wordt, dat wordt des te aantrekkelijker. Verboden vruchten smaken het best. Jantje zag eens pruimen hangen, O als eieren zo groot ... Ik kon daar inkomen in de houding van die vader. Hij zei: ze worden 't vanzelf wel zat. Ze moeten hun eigen ontdekkingen doen in het leven. Zo is dat.

Terug naar Efeze. Na de uitleg van Paulus laten de slechts door Johannes gedoopte leerlingen zich dopen in de naam van de Heer Jezus. En vervolgens legt Paulus hen de handen op. En dan daalt de Heilige Geest op hen neer. Een duidelijk waarneembaar effect heeft die neerdaling van de Geest. De leerlingen beginnen de spreken in klanktaal en gaan "profeteren".

In de week na Pasen ben ik met een groep van acht mensen hier uit de parochie, met de leiding van de kindermis en enkele "losse mensen" zeg maar, naar Rome geweest. We waren daar toen de paus stierf. Hoe kunnen we de kindermis laten groeien? Hoe kunnen we de kindermis aantrekkelijk laten blijven voor kinderen als ze groter groeien? Omdat wij ons dat afvragen wilde ik de leiding van de kindermis laten kennismaken met een kerkgemeenschap in Rome, de "Comunità Maria" die ik ontdekt heb toen ik twee jaar terug in Rome op sabbatverlof was. Wat daar gebeurt in die gemeenschap is onder andere wat hier genoemd wordt in deze passage uit de Handelingen der Apostelen: Daar wordt gesproken in "klanktaal". Wat is dat? Dat is overstaanbaar gebrabbel en gezang. Mensen brengen klanken voort die de Geest hen ingeeft ... een heel wonderlijk, fascinerend iets vind ik. Maar is het geen suggestie? Maken die mensen elkaar niet gek? Is 't geen massa-psychose? Is 't wel echt de Heilige Geest die daar aan 't werk is? En waarom gebeurt er hier dan niks zichtbaars, in de meeste gevallen, als de bisschop, de vicaris, de deken of desnoods de pastoor de handen oplegt bij de toediening van het heilig vormsel? Staat er wel stroom op hier?  Ik denk: de Heilige Geest van God die dezelfde is als die van Jezus - die Geest werkt op véle wijzen ... zichtbaar en in het verborgene van hoofd en hart. Paulus, in zijn brieven aan de verschillende door hem gestichte christelijke gemeenschappen, wáárschuwt voor een té grote nadruk op de klanktaal ofwel het "spreken in tongen". Want dat is maar één gave van de Geest. Nog vele andere zijn er. De Geest van God is onuitputtelijk denk ik in datgene waartoe zij (die Geest) mensen róept èn inspireert - ook in onze tijd, ook in onze kerkgemeenschap. Kijk maar weer eens naar de bloemversiering vandaag, luister maar naar de zang - en dat zijn dan ook weer de zichtbare, de als eerste opvallende dingen ... Precies zo belangrijk is wat in het verborgene gebeurt, is de liefde en de zorg met name die mensen elkaar en anderen buiten onze kring geven ... Zo werkt de Geest. De Geest dat is: Jezus, dat is God in ons. Door de Geest die we tussen de oren en dieper nog: in hart en ziel hebben; daardoor nemen wij deel aan het goddelijk leven. "De wereld kan Hem niet ontvangen, want ze ziet Hem niet en kent Hem niet. Jullie kennen Hem wel, want Hij woont in jullie en zal in jullie blijven." Ze spreekt de Heer in het evangelie.

"De wereld kent Hem niet." Die kan Hem niet waarnemen die Geest. De nieuwe paus, Benediktus XVI, spreekt daar ook over in het interviewboek "Salz der Erde" (zout der aarde) dat in 1996 verscheen. Daarin wordt aan hem gevraagd (p. 182): "Het beeld dat de kerk in de publieke opinie oproept is veelal dat van een dreigende instantie die aan aderverkalking lijdt. Waarom is de het instituut kerk zo streng? Zou ze als hoedster van de kudde niet wat moederlijker met de zielen om moeten gaan?" De paus (toen nog kardinaal) antwoordt: "Het klopt dat voor veel mensen van de woorden van de kerk uiteindelijk alleen maar een paar morele verbodsbepalingen overblijven - vooral op het gebied van de sexuele ethiek en dat ze de indruk krijgen dat er door de kerk eigenlijk alleen maar veroordeeld wordt en dat ze het het leven afknijpt. Misschien dat er op dat vlak ook wel te veel en vele dingen te vaak gezegd worden - en zonder de nodige verbinding met de waarheid en de liefde. (Maar) Het ligt denk ik ook wel aan de keuzes die door de media gemaakt worden. Zulke verboden zijn op de één of andere manier interessant om te melden, want ze hebben een inhoud die mensen kunnen vatten. Wanneer in plaats daarvan over God, over Christus en zoveel andere centrale dingen van het geloof gesproken wordt, dan kan dat in de taal van deze gesaeculariseerde samenleving niet eens binnenkomen ..." Ik denk dat het waar is wat de paus hier zegt. Afgelopen Kerstmis hadden we AT5 in de kerk. Gedurende de hele nachtmis was men aanwezig. En wat komt er van op t.v.? Wat wil men horen? Eigenlijk alleen maar wat je te zeggen hebt over Mohammed B. en over de islam. De menswording Gods in Jezus Christus is niet interessant. En hetzelfde geldt dan natuurlijk voor de uitstorting van de Heilige Geest. Maar wat voor onze gesaeculariseerde samenleving niet interessant is, dat is voor ons nu juist de kern van de zaak. Daarvan leven wij. Moge het zo zijn. Amen.